معرفی شغل مهندس راه آهن

معرفی شغل مهندس راه آهن

حمل و نقل یكی از عوامل اصلی و تعیین كننده در دنیای امروز است كه در اقتصاد، فرهنگ و در همه شئون اجتماعی جوامع، نقش چشمگیر و حیاتی دارد. در میان انواع حمل ‌و نقل، حمل‌ و نقل ریلی از مزیت ‌های بسیاری برخوردار است و كشورهای صنعتی و نیمه‌ صنعتی از گذشته های دور به این پدیده پرارزش پرداخته و شبكه حمل و نقل خود را با حمل و نقل ریلی تجهیز كرده‌اند. تاجایی كه امروزه خیلی از كشورها به مرحله‌ای رسیده‌اند كه چندان به دنبال توسعه كمّی نیستند بلكه به دنبال هماهنگ كردن و هم سو كردن صنعت حمل و نقل ریلی با دیگر پدیده‌ های علمی و صنعتی پیشرو مانند الكترونیك و سیستم ‌های ارتباط جمعی می‌ باشند. در واقع هدف آن ها رسیدن سریع از مبدا به مقصد و امكان جابجایی پرحجم مسافر و كالا است.

مهندسی راه آهن از مهم ترین و اصلی ترین تخصص های لازم جهت ایجاد، نگهداری و توسعه سیستم حمل و نقل ریلی هر کشور محسوب می شود. مهندس راه آهن به برنامه ریزی، طراحی، مدیریت، ساخت و نگهداری خطوط ریلی، انواع ماشین های ریلی و سیستم حمل و نقل ریلی می پردازد.

مهندسان راه آهن هر یک دارای تخصص ویژه ای می باشند. در کشور ما سه تخصص اصلی وجود دارد که مهندسی خط و سازه های ریلی، مهندسی ماشین های ریلی و مهندسی سیستم حمل و نقل ریلی می باشند.

مهندسی خط و سازه‌های ریلی در طراحی، نظارت، اجراء و تعمير و نگهدارى خطوط و ابنيه فنی راه آهن تخصص دارد. منظور از خطوط،  مسائل زيرسازى و روسازى راه‌آهن مانند خاک‌برداري، خاک‌ريزي، بدنهٔ راه، ريل و … و منظور از ابنیه، سازه‌هاى فنى موجود در راه‌آهن مانند پل، تونل، ديوار حائل و ضامن، ساختمان ايستگاه، انبار و … می باشد.

مهندس ماشین های ریلی در طراحی، ساخت و نگهداری ناوگان ریلی از جمله واگن های باری و مسافری، لوکوموتیوها، ماشین آلات ریلی، سیستم های ترمز، سیستم های انتقال نیرو و… تخصص دارد. در واقع‌ مهندس‌ ماشین‌های ریلی‌ یک‌ مهندس‌ مکانیک‌ است‌ که‌ تخصص‌ ویژه‌ در زمینه‌ راه‌آهن‌ دارد و به همین دلیل آمادگی حل مشکلات صنعت راه‌آهن مثل مشکلات طراحی و ساخت قطعات را دارد.

کار اصلی مهندس حمل و نقل ریلی برنامه‌ريزى و بهره‌بردارى بهینه از منابع، امکانات و تجهيزات حمل و نقل ريلى مانند ايستگاه، خط، لوکوموتيو، واگن و …می باشد. در حقیقت‌ فعالیت‌ یک‌ مهندس‌ حمل و نقل ریلی‌ به‌ دو بخش‌ عمده‌ قبل‌ از طراحی‌ خط‌ راه‌آهن‌ و بعد از طراحی‌ خط‌ تقسیم‌ می‌شود. ‌ در مرحله‌ نخست‌ مهندس‌ حمل و نقل ریلی‌ حجم‌ مسافر و کالایی‌ که‌ در خط‌ مورد نظر جا به‌ جا خواهد شد، پیش‌بینی‌ کرده‌ و بررسی‌ می‌کند که‌ آیا تأسیس‌ این‌ خط‌ به‌ صرفه‌ می‌باشد یا خیر. در مرحله‌ بعد نیز به‌ طراحی‌ و برنامه‌ریزی‌ حرکت‌ قطارها می‌پردازد تا تأخیر زمانی‌ قطارها به‌ پایین‌ترین‌ حد امکان‌ برسد و هزینه‌های‌ راه‌آهن‌ کمتر شود. به‌ عبارت‌ دیگر بخش‌ حمل و نقل ریلی‌، بخش‌ نرم‌افزاری‌ راه‌آهن‌ است‌.

محل کار و شرایط استخدام مهندس راه آهن با توجه به تخصص او متفاوت است. برخی از آنها طراحی می کنند. برخی در کارخانه ها و برخی نیز در محیط های خارج از شهر، بیابانی و کوهستانی مشغول به کار می شوند.

در ادامه با وظایف، دانش و مهارت مورد نیاز، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، آینده شغلی و بازارکار و درآمد مهندس راه آهن آشنا می شوید.

 

وظایف مهندس راه آهن

با توجه به نوع تخصص و گرایش مهندس راه آهن، وظایف آنها متفاوت است. به طور کلی وظایف آنها عبارتند از :

  • طراحی، ساخت و نگهداری ناوگان ریلی (مهندس ماشین های ریلی)
  • برنامه‌ريزى و بهره‌بردارى بهینه از منابع، امکانات و تجهيزات حمل و نقل ريلى (مهندس حمل و نقل ریلی)
  • طراحی، نظارت، اجراء و تعمير و نگهدارى خطوط و ابنيه فنی راه آهن (مهندسی سازه های ریلی)

 
 

دانش و مهارت مورد نیاز

  • قوی بودن در دروس ریاضی و فیزیک
  • توان برنامه ریزی مناسب
  • توان مدیریت و سازماندهی
  • توان کار در شرایط سخت ( به خصوص در  مورد مهندسان سازه های ریلی که بخش زیادی از کارشان در محیط های خارج از شهر است)
  • آشنایی با علوم جامعه شناسی و مردم شناسی ( به خصوص برای مهندس حمل و نقل ریلی چون کار او بیشتر با مردم و عوامل انسانی سروکار دارد.)
  • آشنایی با کامپیوتر و نرم افزارهای مرتبط با شغل
  • آشنایی با زبان انگلیسی